Fakty i mity o ciąży po 39. roku życia — co warto wiedzieć o późnej ciąży?

Ciąża po 39. roku życia może prze­b­ie­gać praw­idłowo, ale wyma­ga odpowied­nio dobranej opie­ki i badań pre­na­tal­nych. Poza bada­ni­a­mi USG i tes­ta­mi bio­chemiczny­mi przyszła mama może omówić z lekarzem także testy NIPT, takie jak Feli­aT­est, które na pod­staw­ie prób­ki krwi oce­ni­a­ją ryzyko wybranych niepraw­idłowoś­ci gene­ty­cznych u dziecka.

Masz 39 lat i jesteś w ciąży? W artykule wyjaś­ni­amy, które infor­ma­c­je o późnym macierzyńst­wie są fak­ta­mi, a które mita­mi, oraz jakie bada­nia warto rozważyć na poszczegól­nych eta­pach ciąży.

Spis treś­ci:

Czy póź­na ciąża jest ciążą wysok­iego ryzyka?
Czy póź­na ciąża częś­ciej kończy się poronieniem?
Czy im starsza mama, tym więk­sze jest ryzyko wad genetycznych?
Jakie bada­nia pre­na­talne powin­na wykon­ać starsza mama?
Czy w późnej ciąży trze­ba wykon­ać amniopunkcję?
Czy 39 lat i pier­wsza ciąża oznacza­ją konieczność cesarskiego cięcia?

Czy późna ciąża jest ciążą wysokiego ryzyka?

FAKT. Każ­da ciąża, w której ist­nieje ryzyko nieko­rzyst­nego zakończenia, to ciąża wysok­iego ryzy­ka. Według klasy­fikacji lekarzy ginekologów, wiek mat­ki powyżej 35 lat wiąże się z więk­szym ryzykiem wys­tąpi­enia powikłań [1], zatem ciąża po 39. roku życia jest ciążą wysok­iego ryzyka.

Czy późna ciąża częściej kończy się poronieniem?

FAKT. Nieste­ty ryzyko poronienia rośnie wraz z wiekiem mat­ki [2]. U kobi­et młod­szych niż 30 lat, ryzyko poronienia wynosi 1:10 [3]. Jeśli kobi­eta ma od 35 do 39 lat, ryzyko to zwięk­sza się do 2:10, nato­mi­ast gdy kobi­eta ma pon­ad 45 lat, praw­dopodobieńst­wo poronienia wynosi aż 50% [3].

Czy im starsza mama, tym większe jest ryzyko wad genetycznych?

FAKT. Jeśli możesz o sobie powiedzieć „mam 39 lat i jestem w ciąży”, na pewno masz już za sobą lek­turę na tem­at zależnoś­ci pomiędzy wiekiem mat­ki i ryzykiem obciąże­nia choroba­mi gene­ty­czny­mi, np. zespołem Dow­na. Ryzyko wys­tąpi­enia tri­somii 21 rzeczy­wiś­cie zależy od wieku mat­ki i wynosi [4]:

• w wieku 35 lat – 1:350,
• w wieku 42 lat – 1:60,
• w wieku 49 lat – 1: 12.

Jakie badania prenatalne powinna wykonać starsza mama?

Starsza mama powin­na wykon­ać przede wszys­tkim bada­nia pre­na­talne zale­cane na danym etapie ciąży, w tym USG oraz odpowied­nio dobrane bada­nia prze­siewowe. Wiek powyżej 35 lat może wiązać się ze zwięk­szonym ryzykiem niek­tórych niepraw­idłowoś­ci chro­mo­so­mowych, dlat­ego zakres badań warto omówić z lekarzem prowadzącym.

Bada­nia pre­na­talne moż­na podzielić na prze­siewowe i diag­nos­ty­czne. Bada­nia prze­siewowe, takie jak USG pier­wszego trymestru, test PAPP‑A oraz testy NIPT, określa­ją ryzyko wys­tąpi­enia wybranych niepraw­idłowoś­ci. Nie potwierdza­ją jed­nak ostate­cznego rozpoz­na­nia. Bada­nia diag­nos­ty­czne, takie jak amniop­unkc­ja, mogą potwierdz­ić lub wyk­luczyć konkret­ną nieprawidłowość.

Z badań pre­na­tal­nych warto korzys­tać bez wzglę­du na wiek przyszłej mamy [5]. Szczególne znacze­nie mogą mieć one wtedy, gdy [5]:

• ciężar­na ma więcej niż 35 lat,
• wynik bada­nia USG lub tes­tu bio­chemicznego jest niepraw­idłowy albo niejednoznaczny,
• w poprzed­niej ciąży wys­tąpiła choro­ba gene­ty­cz­na lub wada wrodzona,
• niepraw­idłowość gene­ty­cz­na wys­tąpiła w rodzinie,
• kar­i­o­typ jed­nego z part­nerów jest nieprawidłowy.

Jed­ną z możli­woś­ci rozsz­erzenia niein­wazyjnej oce­ny ryzy­ka są testy NIPT, takie jak Feli­aT­est. Bada­nia te anal­izu­ją wolne DNA płodowe obec­ne we krwi ciężarnej, dlat­ego do ich wyko­na­nia potrzeb­ne jest jedynie pobranie prób­ki krwi matki.

Feli­aT­est wyróż­nia się sze­rokim zakre­sem anal­izy, obe­j­mu­ją­cym pon­ad 188 niepraw­idłowoś­ci gene­ty­cznych. Badanie jest wali­d­owane klin­icznie na pop­u­lacji europe­jskiej, a prób­ki i dane są prze­chowywane wyłącznie na tere­nie Unii Europe­jskiej. Może być wyko­nane również u kobi­et przyj­mu­ją­cych heparynę, a wynik jest dostęp­ny zwyk­le w ciągu 4–7 dni roboczych.

Wynik NIPT infor­mu­je o wysokim lub niskim ryzyku anal­i­zowanych niepraw­idłowoś­ci. Nie jest jed­nak diag­nozą. Wynik wysok­iego ryzy­ka należy omówić z lekarzem lub gene­tykiem, który może zale­cić odpowied­nie badanie diagnostyczne.

Czy­taj więcej o FeliaTest

Masz pytania o badania prenatalne w ciąży po 39. roku życia?

Zadz­woń i poroz­maw­iaj z naszą kon­sul­tan­tką o możli­woś­ci­ach badań NIPT: tel. 665 761 161.

Wyjaśn­imy różnice, pomoże­my dobrać odpowied­nie badanie i odpowiemy na wszys­tkie pyta­nia — bezpłat­nie i bez zobowiązań.

Czy w późnej ciąży trzeba wykonać amniopunkcję?

MIT. Sam wiek przyszłej mamy nie oznacza, że amniop­unkc­ja będzie koniecz­na. Decyz­ja o wyko­na­niu bada­nia diag­nos­ty­cznego zależy od całego obrazu klin­icznego, między inny­mi wyników USG, badań bio­chemicznych, NIPT, his­torii ciąży i wywiadu rodzinnego.

Po wyniku wskazu­ją­cym na pod­wyżs­zone ryzyko lekarz może zapro­ponować dodatkowe bada­nia. Jed­ną z dostęp­nych możli­woś­ci są testy NIPT, takie jak Feli­aT­est, które dla najczęst­szych tri­somii mają wyższą czułość niż stan­dar­d­owe bada­nia bio­chemiczne [7]. Nadal są to jed­nak bada­nia prze­siewowe, a nie diagnostyczne.

Praw­idłowy wynik NIPT może istot­nie obniżyć osza­cow­ane ryzyko anal­i­zowanych niepraw­idłowoś­ci, ale nie powinien być samodziel­ną pod­stawą do rezy­gnacji z dal­szej diag­nos­ty­ki. O tym, czy amniop­unkc­ja jest wskazana, decy­du­je lekarz po anal­izie wszys­t­kich wyników.

Czy 39 lat i pierwsza ciąża oznaczają konieczność cesarskiego cięcia?

MIT. Klasy­fikac­ja do cesarskiego cię­cia nie zależy od wieku ciężarnej. Wskaza­nia do cię­cia cesarskiego to [8]:

• ciąża bliź­ni­acza jednokosmówkowa,
• łożysko przed­w­cześnie odd­ziela­jące się,
• niek­tóre schorzenia kardiologiczne,
• niek­tóre zaburzenia psychiczne,
• niepraw­idłowe położe­nie dziecka,
• niepraw­idłowy zapis KTG u dziecka,
• niewspółmier­ność porodowa,
• przewidy­wana duża masa dziecka,
• prze­by­cie w przeszłoś­ci 2 (lub więcej) cięć cesarskich,
• rzucawka,
• wypad­nię­cie pępowiny,
• wys­tąpi­e­nie bradykardii u dziecka.

Nato­mi­ast 39 lat i pier­wsza ciąża sama w sobie nie stanowi wskaza­nia do wyko­na­nia cesar­ki. Wszys­tko zależy od prze­biegu ciąży oraz stanu zdrowia kobiety.

Źródła:

1. Jol­ly M. et al. The risks asso­ci­at­ed with preg­nan­cy in women aged 35 years or old­er. Human Repro­duc­tion 15(11): 2433–7 (2000)

2. Nybo Ander­sen, A. M., et al. Mater­nal age and fetal loss: pop­u­la­tion based reg­is­ter link­age study. BMJ (Clin­i­cal research ed.), 320(7251), 1708–1712 (2000)

3. https://www.tommys.org/pregnancy-information/im-pregnant/early-pregnancy/how-common-miscarriage

4. Antonarakis S.E. 10 years of Genomics, chro­mo­some 21, and Down syn­drome. Genomics 51:1–16 (1998)

5. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/63104,badania-prenatalne

6. https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/program-badan-prenatalnych

7. https://badanienifty.pl/czeste-pytania/test-nifty-czy-amniopunkcja/

8. https://www.pbkm.pl/pregnancy-zone‑2/kalendarz-ciazy/cesarskie-ciecie-wszystko-co-warto-wiedziec